Wema kwa Kila Mtu

Ukurasa huu ni kwa ajili yako, mzazi au mwalimu — si kwa ajili ya mtoto.

Masomo kumi na matano, siku tano za shule kwa wiki, kwa wiki tatu. Fungu fupi moja kwa siku. Limeundwa liwe muda wote wa mtoto wa kusoma Biblia kwa siku hiyo, na lichukue dakika kumi na tano au ishirini, si saa nzima.

Huu ni wa tano kati ya mipango sita ya kimaudhui.

Mtiririko wa siku moja

1. Soma fungu kwa sauti. Mara mbili. Wewe soma mara ya kwanza. Mtoto akiweza kusoma, mwache asome mara ya pili.
2. Funga Biblia, kisha mwambie aisimulie kwa maneno yake mwenyewe. Hatua hii kila mtu huiruka, na ndiyo hasa ile inayofanya kazi. Ikija nyembamba, soma tena na mwache ajaribu tena. Usigeuze usimulizi kuwa somo — uliza tu, “Kisha nini?”
3. Uliza yale maswali manne. Acha ukimya ukae kidogo. Mtoto wa miaka saba anahitaji muda mrefu kuliko unavyodhani, na jambo la kwanza analosema mara nyingi si lile analomaanisha.
4. Msaidie afikie “Nitafanya” moja. Dogo na la kweli ni bora kuliko kubwa na lisilo dhahiri.
5. Ombeni. Sala iliyo chini ya kila siku ipo kama mtoto anaitaka; maneno yake mwenyewe ni bora zaidi. Ombeni mwishoni, si mwanzoni — ni jibu kwa lile alilogundua, si dokezo la lile alilotakiwa kugundua.

Yale maswali manne

Kila siku, yaleyale manne:

1. Fungu hili linanionyesha nini kuhusu Mungu?
2. Linanionyesha nini kuhusu watu — na kunihusu mimi?
3. Nitatii nini wiki hii?
4. Nitamwambia nani?

Chini ya kila siku utakuta toleo la mtoto la kila moja. Tumia hilo kama maneno ya kawaida yanampita; tumia yale manne ya kawaida mara atakapoweza kuyabeba. Ni maswali yaleyale yanayotumika katika mipango ya watu wazima, na hilo ni kwa makusudi — mtoto anayejifunza haya manne anaweza kuingia katika kikundi chochote cha kujifunza Biblia maisha yake yote.

Katika mpango huu swali la nne linainama kuwa “nitamfanyia nani hili?” — maswali ya kufuatilia yanasema hivyo, kwa sababu wema una jina la mtu ndani yake au bado si wema. Swali lenyewe la mipango yote halijabadilika, na kumwambia mtu bado ni jibu zuri.

Kwa nini mpango huu ni rahisi kuuharibu kuliko yote kumi na miwili

Kwa sababu “kuwa mwema” ndilo agizo ambalo kila mtu mzima tayari hulitoa, mara ishirini kwa siku, mara nyingi akiwa amechoka.

Kama wiki hizi tatu zitageuka kuwa toleo refu la kuwa mpole kwa dada yako, mpango umekufa. Wema ndani ya siku hizi kumi na tano si adabu, si upole, wala si kujiepusha na matatizo. Unagharimu kitu, nao huwaendea watu wasioweza kuulipa. Mwana wa mfalme anatoa taji lake mwenyewe. Mjane anampikia mgeni mlo wake wa mwisho. Mkulima anaangusha nafaka kwa makusudi na kuwaambia wafanyakazi wake wasiseme lolote. Marafiki wanne wanaharibu paa.

Mambo mawili yanafuata kutoka hapo:

• Usilitumie somo kama nyenzo ya kumbana. Kama siku ya 9 itakuwa “na NDIYO maana unapaswa kumjumuisha kaka yako,” umebadilisha ugunduzi kuwa karipio, naye ataacha kujibu kwa ukweli.
• Usikubali “nitakuwa mpole zaidi” kuwa jibu. Hiyo ni sauti ya mtoto anayemaliza mazungumzo. Uliza tena: kwa nani, na lini?

Fanya “Nitafanya” liwe halisi — huu ndio mpango wenyewe

Kila siku inapaswa kuishia na tendo moja lenye jina ndani yake na siku juu yake. Sema hivyo: nani, na lini? Hakuna kingine ndani ya wiki hizi tatu chenye maana kiasi hicho.

✗ “Nitakuwa mwema zaidi.” ✓ “Wakati wa mapumziko Jumanne nitamwomba Neema tucheze pamoja, kwa sababu yeye huwa peke yake kila wakati.”

✗ “Nitasaidia zaidi.” ✓ “Jumamosi nitambebea Bibi Mushi mizigo yake kutoka kwenye gari bila kuombwa.”

Kisha muulize kuhusu hilo siku inayofuata, kabla hamjasoma. Ulifanya? Kulikuwaje? Kuuliza ndiko kunakogeuza huu kutoka mpango wa kusoma kuwa mazoea ya kutii — na katika mpango huu yale mambo kumi na matano madogo ambayo mtoto anayafanya kweli ndiyo matunda, si majibu kumi na matano sahihi.

Wekeni orodha jikoni. Wiki tatu za wema wenye majina na tarehe ni kitu cha ajabu kwa mtoto kukitazama nyuma.

Yasipofanikiwa

Baadhi yake yataenda vibaya. Yule mtoto wa mapumziko atakataa. Jirani atamjibu kwa ukali. Kaka hatashangazwa. Hili litatokea, nalo linastahili kujiandaa kwa ajili yake, kwa sababu hitimisho la kwanza la mtoto ni kwamba amekosea jambo fulani.

Sema kabla halijatokea, karibu na siku ya 5: wema si hila inayowafanya watu wakupende. Ni jambo unalolifanya kwa sababu Mungu ni hivyo. Siku ya 12 ndiyo siku ya hili — tisa kati ya kumi hawakurudi kusema asante, na Yesu aliwaponya wote kumi hata hivyo.

Zile siku zisizopendeza

• Siku ya 7 — Elisha analisha kikosi kilichokuja kumkamata. Tarajia “lakini hao walikuwa waovu.” Hiyo ndiyo hisia sahihi; iache ikae. Mashambulizi yalikoma.
• Siku ya 11 — waalike wale wasioweza kukualika wewe. Watoto wengi (na watu wazima) huendesha urafiki wao kama kubadilishana. Hii ndiyo siku ya kuliona hilo kwa sauti, kwa upole, kukuhusu wewe pia.
• Siku ya 15 — “mlinitendea mimi.” Usilieleze kupita kiasi. Mtoto hahitaji theolojia yake ili amlishe mtu. Chagua kitu kimoja kutoka kwenye orodha ya Yesu na mkifanye kama familia wiki hii.

Umri, na watoto wa rika tofauti pamoja

Umeandikwa kwa watoto wa takriban miaka sita hadi kumi na miwili. Wa miaka sita atahitaji umsomee naye atajibu kwa sentensi moja; wa miaka kumi na mmoja anaweza kusoma mwenyewe na kuandika majibu yake. Kama wote wawili wapo mezani, soma mara moja kwa wote na uwaache wajibu kwa kina cha kila mmoja. Usiwatenganishe — wadogo hujifunza jinsi ya kujibu kwa kuwasikia wakubwa wakijibu.

Kwa watoto wadogo, siku ya 3 na ya 4 zinahitaji sentensi ya utangulizi: Yonathani ni mwana wa mfalme aliyepaswa kuwa mfalme aliyefuata, na Mefiboshethi ni mjukuu wa mfalme wa zamani, jambo ambalo kwa kawaida lilimfanya awe mtu wa kuuawa.

Yanayojirudia kutoka mipango mingine

Zakayo (siku ya 13) anatokea pia katika Kusema Kweli, na Yonathani na Daudi wanajitokeza katika mipango ya mtiririko. Hilo ni kwa makusudi — mtoto hukutana na habari mara moja na kusikia kitu tofauti mara ya pili. Akisema “hii tuliifanya,” mwulize inaonyesha nini kuhusu Mungu hata hivyo, kisha mwulize ni nini tofauti kuisoma kama habari ya wema.

Ukikosa siku

Anzia pale mlipoishia. Masomo kumi na matano ni kumi na matano, yachukue wiki tatu au tano. Chochote mnachoanza, kimalizeni.